1) ERCOLANO (Herculaneum) Het vroegere Herakleion wat tot de 5de eeuw v.Chr. Grieks en viel daarna onder Samnitische heerschappij. In 89 v.Chr. kwam de stad bij het Romeinse rijk als municipium, een woonwijk en vakantieoord. De uitbarsting van de Vesuvius in 79 n.Chr. maakte een abrupt einde aan het leven in de stad, zoals ook in Pompeï: Herculaneum werd bedekt met een dikke laag lava en modder. In de 18de eeuw begonnen opgravingen: een rechthoekig stratenplan met Romeinse huizen werd ontdekt. De beelden die men opgraafde, zijn nu te zien in het Archeologisch Museum van Napels.

Zeker te bezoeken zijn: - de Termen : uit 10 v.Chr., zijn onderverdeeld in een grote afdeling voor de mannen (mooi versiers) en een kleiner deel voor de vrouwen (beter bewaard) - Het Huis van de Mozaïek van Neptunus en Amfitrite: prachtig mozaïek die zich in de zomereetzaal bevindt - Het Huis van de Herten (Casa dei Cervi): naam is ontleend aan de beeldengroep van van herten die hier werd ontdekt. Het gaat om een zeer groot huis, met o.m. een mooie zuilengang in de binnentuin.

Ercolano praktisch:
- heel gemakkelijk bereikbaar met de treinverbinding Circumvesuviana.

2) POMPEÏ
Een aardbeving in 62 n.C. die in Pompeï schade aan enkele gebouwen aanrichtte, was slechts een voorbode van de rampzalige dag in 79 n.C., toen de Vesuvius uitbarstte en de stad en zijn inwoners begroef onder een verschrikkelijke asregen. Toen rond 1750 de restanten van Pompeï werden ontdekt, leek het of het leven er van het ene op het andere moment tot stilstand was gekomen. De lichamen van de bewoners werden met hun huizen, tempels, kunstwerken en gebruiskvoorwerpen opgegraven. De eerste archeologen haalden de belangrijkste vondsten weg, die deel gingen uitmaken van de koninklijke verzameling en later werden overgebracht naar het Museo Archeologico Nazionale.

Door zijn strategische ligging bij de rivier de Sarno, was Pompeï een handelscentrum voor de binnenlandse gebieden. De eerste stadsplattegrond (6de eeuw v.C.) was onregelmatig, maar na de 4de eeuw v.C. voltrok de bebouwing zich volgens een Grieks stratenpatroon. De straten werden geplaveid met stukken oude lava van de Vesuvius. Grote villa's en huizen uit verschillende perioden, van baksteen, natuursteen en cement gemaakt, en vaak rijk gedecoreerd, geven een ongeëvenaard beeld van de woningbouw in de Oudheid. De straten, werkplaatsen en openbare ruimten zijn voortreffelijke bewaard gebleven. Door vondsten als meubels, gereedschap, sieraden en zelfs levensmiddelen, is het mogelijk een nauwkeurig beeld te scheppen van het dagelijks leven in Pompeï.

De huizen zijn van grote historische en architectonische waarde. rijke inwoners bezaten huizen met binnenplaatsen, woonkamers en tuinen, vaak met versierde muren (de meeste originele fresco's werden afgenomen, naar het Museo Archeologico Nazionale overgebrachte en vervangen door kopieën). Naast de huizen, zijn ook winkels (bakkerij, bar,..), thermen, forum, theaters, arena, macellum (overdekte vlees- en vismarkt) bewaard.

Heel bekend zijn de gipsen modellen: de hollen die de lichamen van de slachtoffers hebben achtergelaten, worden opgevuld met gips. Je ziet duidelijk hoe de mensen totaal verrast werden door de plotse uitbarsting.